बसन्त र मेरो जीवन

मलाई मेरो जीवन र बसन्त उस्तै उस्तै लाग्छ,   
किनभने मेरो जीवनमा पनि हरेक अन्त्यपछि
कुनै न कुनै नविन सुरूवात भएरै छाडेको छ । 
सायद यही कारणले होला, 
मेरो जन्म पनि बसन्त ऋतुमा भयो 
र, समयले मलाई बारम्बार बसन्तसँग ठोकाइरहन्छ, 
नयाँ बनोस भनेर होला, फेरि सुरु गरोस भनेर होला । 

खासमा वसन्तले मलाई
फूल झैं कोमल हुन मात्र हैन, 
जरा जस्तो गहिरीन पनि सिकाएको छ ।
त्यसैले, जब उजाड रूखका हाँगामा 
हरिया पातहरु पलाउन थाल्छन, 
तब म आफ्नो गहिरो चोटमा पनि
नयाँ आशा पलाएको महसुस गर्छु । 

गत वर्षको बसन्तले 
मेरो जीवनमा एउटा नयाँ स्वर थपिदियो
दुई एक भएर ‘हामी’ बन्ने स्वर । 
उनि जब प्रेमिका बाट जिवनसंगीनी भईन,
त्यस दिनदेखि जीवन वास्तबमै 
अर्थपूर्ण लागेको छ । 

नयाँ वर्षको उज्यालो लिएर
अहिले फेरि अर्को बसन्त आएको छ,
र, मलाई लागेको छ, सधैं झै यो बसन्तले पनि,
मेरो जीवनमा केही न केही नयाँ उपहार दिएर जानेछ । 

सादय चाँडै नै हाम्रो सानो संसारमा 
एउटा नयाँ जीवनको स्पर्श हुनसक्नेछ, 
र त्यो क्षणले मेरो जीवनलाई पूर्ण अर्थपूर्ण बनाइदिनसक्छ । 

त्यसैले, आज, यही बसन्तको आगनीमा उभिएर, 
मैले महसुस गरिरहेको छु 
जीवनको असली सौन्दर्य एक्लै फुल्नुमा होइन, 
सँगसँगै हराभरा हुनुमा रहेछ । 

जसरी हरेक वसन्तले मेरो जीवनमा 
कुनै न कुनै रंग भर्दै आएको छ,  
सायद, वर्षौपछि जब फेरि नव-वसन्त आउनेछ, 
तब म वसन्तले विगतमा भरिदीएका रंगहरुलाई हेर्नेछु,
र, खुशीले गदगद हुँदै, महसुस गर्ने छु
मेरो जीवन कहिल्यै एक्लो थिएनच,
बसन्त त सधैं म सँगसँगै हिँडिरहेको पो रहेछ । 
 

Share:

Read More

समयको ऐनामा “मानिस”

नयाँ वर्ष २०८३ त आएको छ,
तर अझै पनि मेरो प्रश्न उही छ–
हामी बाँचिरहेका छौँ ?
कि केवल समय बिताइरहेका छौँ?
सायद नयाँ वर्ष त आयो,
तर जीवन अझै सुरु नै भएको छैन ।

वर्ष त हरेक वर्ष फेरिइरहेको छ,
तर, अझै पनि 
मानिस सुध्रिने त छेउ छनक देखिदैन ।
घडीको सुई त सुल्टो दिशा मै घुमिरहेको छ,
तर मानिसको चेतनाको सुई भने 
उल्टो दिशामा घुमीरहेको प्रतित भएको छ । 
सायद समय त अघि बढिरहेको छ,
तर मानिसहरुको चेतना भने 
झन झन पछि पर्दै गईरहेको छ ।

हातमा मोबाइल, आँखा स्क्रिनमा छ, 
र, औँला ननस्टप रिल स्क्रोल गरिरहेछ,
तर आत्मा भने कठै खाली छ । 
जस्तो कि मानिस मानव होइन,
समय काट्न बनाइएको कुनै यन्त्र हो ।

कोही अहङ्कारको महल बनाइरहेछ,
कोही उत्तेजना र आवेगको आगोमा आफैँलाई पोलिरहेछन,
कोही पैसाको पछाडि यति दौडिरहेका छन कि 
गन्तव्य कहिल्यै पुगिने ठाउँ होइन भन्ने बुझेर पनि, 
बुझ पचाएर दौडरिहेका छन...।

भन्नलाइ त मानव सभ्यता उन्नत भएको भनिन्छ,
तर मानवता भने कता कता हराएको जस्तो देखिन्छ ।
घर ठूला ठूला भएका छन, मन साना ।
सूचना धेरै भएका छन, विवके कम । 
बोलीचाली मीठा भएका छन, तर नियत कडा । 
सोसल मिडियामा साथी धेरै भएका छन,
दुःख सुखमा साथ कम ।
सम्बन्धहरु धेरै भएका छन, आत्मीयता कम ।
भीड बढेको छ, तर मान्छे एक्लिँदै गएका छन । 

सपना ठूला भएका छन, तर निद्रा हराएको छ । 
ज्ञान बढेको छ, तर प्रज्ञा हराउँदै गएको छ । 
नजिकै बसेका छन सबै, तर दूरी गहिरो छ ।
देखावा बढेको छ, वास्तविकता घटेको छ ।
तर्क बढेका छन, तर समझ घटेको छ ।
सफलता बढेको छ, तर सन्तुष्टि घटेको छ ।
कपट र वैमानि बढको छ, तर निष्ठा र नैतिकता हराएको छ ।
झुटको खेती बढेको छ, तर सत्यको रंग उडेको छ । 
जागरणको आवाज चर्को छ, तर आत्मा अझै सुतेकै छ ।

आखिरीमा...
यसै उसै जीवन त फगत बितिरहेछ,
तर, जिवनलाई असलि रुपमा जिउने 
फुर्सद भने कसैले पाएका छैनन । 

Share:

Read More

बसन्त, उत्साह र नयाँ वर्षको उमंग

आज नयाँ वर्ष २०८३ को पहिलो दिन, जीवनमा विगतका अनेकन उकाली ओराली र मोडहरू सम्झँदा मन एकदमै दंग परेको छ र नयाँ वर्षाका नयाँ दिनहरू थप सकृय, सृजनशील र सार्थक रहुन भन्ने मनोभावले उत्साहित भएको छ । बसन्त ऋतु सधैंझैं फेरि फर्किएको छ । नयाँ पालुवाहरू पलाउन थालेका छन । फुलहरू ढकमक्क फुलेर चारैतिर सुवास छर्न थालेको छ । फलहरू लाग्न थालेका छन । चराचुरुङ्गीहरूको मधुर स्वरले वातावरणा गुन्जायमान छ । हरियालीले भरिएको प्रकृतिको यो पुनर्जागरणले सबैको मनलाइ मोहित बनाएको छ । बसन्त ऋतुसँग मेरो पनि कनेक्सन गहिरो छ । शुरूवातीदेखि नै बसन्त ऋतुसँग मेरो जीवनको विभिन्न अध्यायहरू पनि जोडिँदै जोडिँदै आएका छन । बसन्त ऋतु काल मै जन्मिएर ३४ वर्ष पूरा गरी ३५औँ वर्षमा पाइला राख्दै गर्दा, हरेक नयाँ वर्ष मलाई केवल पात्रोको परिवर्तन मात्र नभई, आत्मा र जीवनको नयाँ शुरुआत जस्तो लाग्छ । हरेक वर्ष बसन्त ऋतुले प्रकृतिमा अनुपम बहार ल्याए झै जीवनमा पनि निरन्तर नयाँपन, आशा र सम्भावनाको संकेत ल्याइरहेको महसुस गर्छु । 

अझ विशेष कुरा के छ भने, गत बसन्तमा नै म र मेरी प्रियसी कमला बिच शुभ विवाह सम्पन्न भइ गृहस्थ जीवनको नयाँ यात्रा सुरु गरेका थियौं र हामीले प्रण गरेका थियो हामी दुइ मिलेर जीवनलाइ अर्थपूर्ण बनाउने छौं । आमा, म, दाइ, भाउजु र भतीजी गरी पाँच जना सदस्य मिलेर बनेको हाम्रो सानो संसारमा मेरी जिवनसंगीनी पनि नयाँ सदस्यको रूपमा थपिएपछि जीवन थप सन्तुलित, सार्थक र अर्थपूर्ण बनेको थियो । 

मेरो लागि अर्को विशेष कुरा के छ भने यो नयाँ वर्ष अझ बढी उत्साह र प्रतीक्षाले भरिएको छ । सायद यही नयाँ वर्षको कुनै सुन्दर पलमा हाम्रो पहिलो सन्तानसँग पहिलो भेट हुनेछ । हामी अब केवल पति–पत्नी मात्र नभई छिटै माता पिता समेत बन्ने यात्रामा छौं । नयाँ वर्ष २०८३ सालको पहिलो दिन मेरो मनमा भएका यो उत्साह र भावनालाइ यही छोटो ब्लग मार्फत प्रस्तुत गरें किनभने सायद वर्षौँपछि हामीले यही ब्लग पढेर आजको दिनको  हर्ष, उत्साह र उमंग लाई फेरि महसुस गर्नेछौँ । जीवनको यो यात्रा यस्तै साना–साना सम्झनाहरूले नै विशेष, खास र अर्थपूर्ण बन्दै जान्छ भन्ने विश्वासका साथ हामी (म र कमला) नयाँ वर्ष २०८३ लाई हृदयदेखि स्वागत गर्दछौँ । र, नयाँ वर्षले सबैमा उत्साह, उमंग र उन्नति ल्याउन् भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्दछौं ।

---

Share:

Read More

स्मृतीमा बालापनः गाँउबाट हराएको मान्छे

यो कविता मैले मेरो पहिलो ब्लगिङ यात्राको रुपमा मिति २०६९ साल फागुन १५ गते (मेरो जन्मदिन कै दिन) पहिलो पोस्टको रुपमा प्रकाशन गरेको थिए । भलै यो कविता मेरो सिकाइ चरणकै थियो, तर पनि मलाइ मेरो बालापन, मेरो गाँउले जीवन, म भित्रको गाँउ प्रेम, म भित्रको प्रकृति प्रेम, म भित्रको आध्यात्मिक अनुराग, म भित्रको सांस्कृतिक चेत र मेरो कवि मनको शुरुवाती प्रयासहरुलाइ यो कविताले छर्लंग पारेको भएर मलाई यो कविता सधैं सधैं विशेष, खास र अर्थपूर्ण लाग्छ । त्यसैले गर्दा अठार बिस वर्षमा लेखिएको यो कविता आज ३४ वर्षमा पुनः पढ्न, मनन गर्न र साझा गर्न मन लागेर यहाँ पुनः प्रकाशन गरें । 

---

आजको दिन मेरो जीवनको ब्लगिङ यात्राको शुरूवाती पहिलो दिन । मिति २०६९ साल फागुन १५ गते मेरो जन्मदिन कै दिन surprisingly मेरो नामको डोमेन www.bhimprasad.com.np नेपाल सरकारको डाटाबेसमा सफलतापूर्वक दर्ता भएर मैले आफैले डिजाइन गरेको ब्लगसाइटमा यो पहिलो ब्लग साझा गर्न पाउँदा मलाई बहुत खुशी लागेको छ । आजको आजै तात्तातै खासै केहि लेख्ने कुरा भेटीन । म एक कवि मनको विद्यार्थी भएको हुनाले यहाँहरू सामु मैले गत दशैमा गाँउ गएको बेलामा गाउँ घरको भीरपाखामा बाख्रा चराउन जादा रचना गरेको एक कविता प्रस्तुत गर्दै छु ! 

"स्मृतीमा बालापनः गाँउबाट हराएको मान्छे"

आज म गाँउमा छु । 

धेरै वर्ष पछि आज म, 

पुनः गोठालो आएको छु ।

बचपनमा घरबनाइ खेलेको ती ढुङ्गा-माटोहरू,

लहरा समातेर पीङखेलेको त्यो रिफेल चौतारो,

त्यो ढकाल चौतारो, त्यो मास्लो चौतारो;

स्कुलबाट भागी भागी पौडी खेल्ने बुडी गंगाको त्यो खाडी,

र सिङखोलाको त्यो दुईकापे हाँडे रूवा,

डन्डिबियो खेल्ने ती निस्नेखेतको खलेगरा,

मोजामा कोदोको भुस कोचेर 

फुटबल खेलेका टारका ती ठुला गराहरू, 

दिदीबैनिसग खुट्टी र गट्टा खेलेका ती आँगनहरू,

खोपी, ढ्याक र गुच्चा खेलेका घरका ती कर्साहरू, 

लुकी र ढ्यापलगाइ खेलेका गाँउका ती गल्लीहरू,

हाफछुट्टीमा चुङ्गी र भालेजुदाइ खेल्ने डाँडास्कुलको त्यो चौर,

सबै सबै यथावथ रहेछ, मलाई सम्झिरहेको रहेछ ।

मलाइ पर्खिबसेको रहेछ ।

लोक भाकाहाल्दै, सिटी बजाउदै, पात बजाउदै, 

घाँस दाउरा र गोठालो गरेका ती छत्यौनपाखा र निस्नेका भीरहरू,

अनि, मेलापात गरेका ती खेत खलियानहरू, 

सिम्लेखेत, चालिसे खेत, निस्ने खेत, टार खेत,

सबै सबै, जस्ताको तस्तै मलाई कुरीरहेका रहेछन । 

बादर लखट्ने टारी र ठुलटारखोला अझैं पनि छदै छ रहेछ ।

गाउबेसी, उकाली वराली, अझैपनि रहेछ ।

वायखोलाका एैसेलुका झ्याङहरू, खाडीका बयरघारी, 

सानटारखोलाको अमराका रूखहरू, 

र नीस्नेभीरको अमला र भलायोहरू, 

अझैपनि फलिरहेकै रहेछन ।

असार लागेपछि हामीले हल्लाउने-

त्यो बम्बै आपको रूख, केरकाली आपको रूख, 

र, त्यो लोहोरे आपको रूखहरूले अझैपनि फल दिईरहेको रहेछ ।

काफल पाक्न थालेपछि

काफल पाक्यो काफल पाक्यो भनेर

वियोगमा कराउने चरा, अहिले पनि कराईरहने रहेछ ।

कोइली चरीले अहिले पनि विरहको भाका गाईरहने रहिछिन ।

ढुकुरका जोडीहरू त्यो बुडो दबदबेको रूखको हाँगामा बसेर, 

प्रेमालाप गरिरहने रहेछन अझैपनि ।

विहान गाँउबासीलाइ सुर्योदयसै उठाउन "कुखुरी-काँ" 

कराउन छाडेको रहेनछ कुखुराको भालेले पनि ।

बचपनमा हामीले चोरी खाने गरेको कुमारघरको भोगटे,

गोपाल काकाको बारीको निबुवा र उखु, ठुलबाको बारीको काक्रो,

र सराई काकाको खेतको बेलाउती अझैपनि फरिलहेकै रहेछ ।

हामीले खोतली खोतली खाने, 

अर्चलेको खनायो, चालिसे खेतको बुडो खनायो, 

अझैपनि फलिरहेकै रहेछन ।

जिब्रो कालो न कालो हुनेगरी

हामिले बच्पनमा खाने कालीअँगेरी, 

अझैपनि पाखाभरी फलिरहेका रहेछन ।

मंसिरमा धानको कुनियोको शिरमा चढाउने 

लालुपातेफुल अझैपनि फुलिरहेकै रहेछ ।

हरेक अनाज रोप्ने बेलामा र भित्राउने बेलामा 

श्रद्दाले पहिलो भाग चढाउने गरेको

चालिसेको भुमे, निस्नेको भुमे,

र सिम्लेको भुमे अझैपनि रहिरहेछ ।

स्कुलबाट फर्कियपछिको हाम्रो खाजा 

केराको पातमा हालेको कोदोको रोटी,

अझैपनि पाक्ने रहेछ गाँउमा ।

मोही र भुटेको मकैभटमास खाजा चलन 

अझै पनि रहिहेछ गाँउमा ।

पन्ध्र असारमा खाने दहि चिउरा, साउनमा खाने खिर, 

तीजमा खाने दर, दशैमा खाने मासु चिउरा,

तीहारमा खाने झिलाय र रोटी, न्वागीमा खाने दहिचामल, 

पन्ध्र पुसमा खाने लट्टे, माघमा खाने खित्रो र तरूल, 

अनि फागुनको भाङ र धुनी चलन अझैपनि रहिरहेछ ।

सबै सबैलाइ, 

म जिउदै छ वा मरिसक्याे, थाहा छैन,

म फर्किन्छ वा फर्किदैन, थाहा छैन ।

तर, यी सबै सबै धैर्यपूर्वक मलाई पर्खिएर बसिरहेका रहेछन ।

ती सालका रूखहरू, ती पहरोहरू, ती भीरहरू, ती पाखाहरू,

ती खोलाहरू, ती चौतारीहरू, ती गराहरू, ती फाटहरू, 

त्यो बुडीगण्डकी, त्यो वायखोला, त्यो सिंगखोला,

धापिएको बेला आँतै शितल गराउने बाँसझ्याङको त्यो चिसो पनी,

तीनिहरू सबै सबै कति सौम्य र धैर्य !

मलाई कुरेर बसिरहेका रहेछन।

तर, म कति बैगुनी? 

आमाको गुन बिर्सियर 

बाहिर बाहिर चारी हिड्ने ?

संसारको भोगमा रमाइहिँड्ने ?

सान्सारिक भोगमा जति जति डुबे पनि

कहिल्यै तृप्त भएर आमाको काँखमा नफर्किने

सधै सधै अरूकै दास भएर रमाइरहने, 

हेर्नुस त, म कति बैगुनी ।

म गाँउ छाडेर काठमाडौं गएपछि,

मैले हेरीरहेको छु, मैले देखिरहेको छु,

र, मैले महसुस गरिरहेको छु-

काठमाडौंका कयौं चौरहरू मासिय, 

कयौं रूखबोटबिरूवा मासिय, 

कयौं कुलो र खोलाहरू मासिय,

कयौं फाल्सा, हिटी र धाराहरू मासिय,

कयौं पोखरीहरू मासिय,

कयौं गल्लिहरू मासिय, 

कयौं बाटोहरू मासिय,

कयौं जग्गाहरू मासिय,

केवल कंक्रिटका ठुला ठुला घरहरू

थपिएको थपियै छन,

जहाँ कोठाहरू त जोडिएको छ

तर कोठाको हरेक भित्ताले,

पल्लो कोठाको छिमेकीसँग 

मन जोडिन छेकिदिएको जस्तो, 

कसैको वास्ता बेस्ता नहुने ।

खासमा भन्नुपर्दा, 

कंक्रिट नै कंक्रिटको मरूभुमी रहेछ काठमाडौं, 

न मिठो खाने पानि छ, न सास फेर्न स्वच्छ हावा छ,

धुलो र धुवामा निसास्सियर पनि, 

हेर्नुस त, त्याँही रमाएर बसिरहेको म ।

उफ,

एकफेर सोचिल्याउला त

स्वर्ग भनेको त गाउँ नै पो रहेछ । 

तर, मलाइ थाहा छ-

सबैको भागमा,

स्वर्गको बास कहाँ लेखेको हुनेरहेछ र !

© SatBhim Adhya

Share:

Read More